Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
74
91
7
1
Deze ideeën werden reeds ingediend
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Een belangrijke en effectieve bronmaatregel: water ophouden via grachtenstelsels
systematisch de gewone (baan)grachten 'verkameren' of vertrappen, hetgeen een vertraagde afvoer betekent met een betere infiltratie tot gevolg. Dit werkt ook goed bij hellingen.
Baangrachten, maar ook alle andere grachten, spelen van oudsher een belangrijke rol inzake effectief waterbeheer.
Baangrachten werden vroeger weleens ‘ingebuisd’ door plaatsgebrek binnen het openbaar domein. En grachten waren soms ook open riolen geworden.
Dankzij de continue aanpak van de openbare rioleringen kunnen grachten weer ten volle hun rol waarmaken. En waar mogelijk kan men oude ‘ingebuisde’ of gedempte grachten terug openwerken.
Bij gebrek aan ruimte voor een open gracht kan men fietspaden, voetwegen en parkeerstroken voorzien van infiltrerende RW-afvoer. Hierbij zijn geen dure en tijdrovende onteigeningen nodig. Een kanttekening is dat infiltratiebuizen geen vertraagde afvoer hebben en dat ze bij te diepe ligging voor ontwatering kunnen zorgen, wat natuurlijk niet te bedoeling is
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Projecten opzetten & ondersteunen + Zorgen voor gunstig, vatbaar, uitvoerbaar kader
lees meerWateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Voorbeeldfunctie ontharding openbaar domein
Bij heraanleg van openbaar domein per jaar een pilootproject realiseren voor ontharding en vergroening waarbij plaats gecreëerd wordt voor water – tijdelijke opvang van water op een waterplein. En duidelijk communiceren over de ontharding en waterdoorlatende verharding en het belang ervan.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Inzetten op innovatieve filters die stikstof en fosfor opvangen
Inzetten op innovatieve filters die stikstof en fosfor opvangen vooraleer het in rivieren en beken terecht komt. Hier kan geleerd worden uit het NuReDrain project - https://www.vlakwa.be/projecten/demonstratieprojecten/lopende-projecten/nuredrain/,
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Aanleggen van bufferbekkens
De overheid doet een oproep naar grondeigenaar om bufferbekkens aan te leggen die ook een meerwaarde hebben voor de particulier.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Cascadevijvers in de bovenlopen: water én wandeling in natte en droge tijden
In de heuvelachtige bovenlopen van Heulebeek en Passendalebeek in Passendale, Zonnebeke, Moorslede en Beselare zijn veel valleitjes waar je water op kan houden mits het bouwen van dammen. Dit kunnen vijvers in cascade zijn. 's Winters kunnen ze overtollig water lang in de bovenloop houden, 's zomers kan de watervoorraad gebruikt worden voor landbouwdoeleinden. Tussendoor vullen ze het grondwater aan. Mits natuurvriendelijke oevers kunnen het leuke natuur- en wandelgebieden worden. Rietkragen kunnen het water ook verder zuiveren.
De voorwaarde is wel dat de paar grote bedrijven die 'aan de bron' van beide beken veel afvalwater lozen, het water verder zuiveren dan vandaag het geval is. Anders zullen het levenloze vijvers met veel algenbloei worden.
In de bovenloop van de Heulebeek was er minstens tot in de 18e eeuw een grote vijver, Loonsvijver genaamd. Die kan hersteld worden, dan heb je er nog een mooi verhaal bij.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Inzetten op projectkaders die innovatie en samenwerking stimuleren
Verder inzetten op projectkaders waar nieuwe samenwerkingsverbanden, innovaties, etc gedurende een bepaalde periode kunnen worden uitgetest. Dergelijke projectkaders zijn nodig om van te leren en zo de juiste beslissingen te nemen voor de toekomst.
Een mooi voorbeeld van dergelijk projectkader waarbinnen 8 ambassadeursprojecten zijn goedgekeurd, is de Oproep Proeftuinen Droogte (2019).
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
doorstart van "Heerlijke Heulebeek"
“In 2008 werd vanuit Leiedal met VMM, Kuurne, Kortrijk en Wevelgem een structuurschets ‘Heerlijke Heulebeek’ opgemaakt met bijhorende projectvoorstellen, acties en maatregelen om van de Heulebeek een groene corridor te maken. Een aantal voorstellen zijn ondertussen uitgevoerd maar het rapport kan vandaag ook nog inspirerend zijn. We zien zeker een opportuniteit in het actualiseren van deze bundel om vanuit ruimtelijke ingrepen de betekenis van de beekvallei te versterken. In combinatie met de output van het huidige VMM-traject ‘Riviercontract’ kan dit leiden tot een doorstart van de ‘Heerlijke Heulebeek’ als een breed maatschappelijk project tot verhoging van de omgevingskwaliteit”
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Creëren van optimaal habitat voor het onderwaterleven
Door het verbeteren van de waterkwaliteit is er steeds meer leven in de Heulebeek. Van kleine insecten tot vissen. Alleen is een betere waterkwaliteit niet het enige dat nodig is om een hoge biodiversiteit te verwezenleken. Belangrijke zaken die in acht genomen moeten worden zijn:
1) wegnemen van obstakels in de Heulebeek die migratie van allerlei dieren mogelijk maakt
2) zorgen dat het rivierprofiel mooi door het landschap kan meanderen zodat een variatie in stroming ontstaat, die op zich dan weer zal resulteren in verschillende types habitat (vb. traagstromende vs snelstromende stukken
3) (inheemse) waterplanten plaatsen, zowel oevervegetatie (vb. riet) als onderwatervegetatie (vb. hoornblad)
Een hoge diversiteit is niet alleen noodzakelijk om een stabiel ecosysteem te creëren, ook zal dit zich positief terug vertalen naar de mensen. Vb. het inperken van een overlast aan muggen, wat vaak het geval is bij biologisch arme waterpartijen.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
strikte regulering bemesting percelen naast Heulebeek
Op vele plekken ligt er een vorm van landbouw langs de oevers van de Heulebeek (vnl. in Heule). Ik weet zelf niet voldoende over de vorm van landbouw die er uitgevoerd wordt, maar indien er sprake is van bemesting heeft dit een heel negatief effect op de waterkwaliteit. Wanneer er mest in de Heulebeek terecht komt, ontstaat eutrofiëring (vermesting), waardoor het voor zeer veel dier- en plantensoorten onmogelijk wordt om in de Heulebeek te leven. Idealiter moet er in het hele inzijgings- en afstroomgebied minder bemest worden en enkel met ruwe stalmest. Dit is vaak een bijna onmogelijke vraag aan agrariërs. Een zone langs de oever instellen waar niet bemest mag worden, zodat er minder mest door afspoeling in de beek terecht komt, is dan de beste oplossing.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Creëren van beleving en gezondheid
Wat vroeger voor ons een ravotzone was met gewoon gras en een bergje bij de Emiel Hullebroecklaan, wordt nu een natuurlijk avontuurlijke speelzone aangelegd met hogere kwaliteit: door middel van reliëf en infrastructuur (brug, paden, glijbaan, kijkhut -denk ik) beleven de kinderen een aangename tijd in de natuur. Door het spelen in de natuur leren ze er mee omgaan, leren ze omgaan met het water in de buurt en ontwikkelen ze hun lichamelijke, maar ook mentale en sociale vaardigheden.
Door het aanleggen van een pad kunnen zowel de grote als kleine Heulenaars (zonder zich met de auto te verplaatsen) een kwalitatieve en gevarieerde natuurwandeling te maken
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Eerste stap: onderhoud van de bestaande toestand
De natuur kan niet makkelijk zijn gang gaan.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Aansluiting van de Passendalestraat op een rioolwaterzuiveringsinstallatie
Het afvalwater van de woningen van de Passendalestraat te Zonnebeke komt nu nog via grachten in verschillende waterlopen terecht, zowel richting IJzerbekken als richting Leiebekken, meer specifiek de Heulebeekvallei. Het zou wenselijk zijn om deze woningen aan te sluiten op een rioolwaterzuiveringsinstallatie. Dit zal de kwaliteit van de waterlopen zeker verbeteren.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Plant bomen: waterpompen, lucht filters, recreatie, CO2 opname
Bossen zijn als pompen en sponzen: via evapotranspiratie pompen ze water op en dankzij hun wortels en beschermend bladerdek verhogen ze de infiltratie capaciteit van de bodem (Pena-Arancibia et al. (2019) Forests as 'spunges' and 'pumps'). Daarom stel ik voor dat we ook bomen planten in de omgeving. In plaats van de verharding van de RUP Mewaf site, is hier bijvoorbeeld plaats voor een bos (zie ook de afstromingslijnen op de onderstaande kaart: dit zal de buurtbewoners helpen). Verder geloof ik sterk dat de aanleg van meer groen en bos een positieve impact kan hebben op de ganse buurt (vb. Handson et al. (2016) The human Health and Social Benefits of Urban Forests), die gekenmerkt wordt door een erg klein oppervlakte aandeel in groen.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Aanleggen van een winterbed in Moorsele
Nabij de Berkenlaan in Moorsele is de Heulebeek ingesloten door private tuinen over een afstand van 300m. Hierdoor is de erfdienstbaarheidstrook voorzien voor het onderhoud van de waterloop niet toegankelijk en is dit traject moeilijk en duur om te onderhouden. Bovendien is er een overstromingsrisico van woningen in de Berkenlaan. VMM wenst samen met de gemeente en de bewoners dit probleem aan te pakken in een gedragen project die een vervolg zou kunnen zijn op het Groen lint door Moorsele.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Hermeandering Heulebeek
in functie van de drooglegging van het vliegveld in Moorsele is de Heulebeek rechtgetrokken tijdens de tweede wereldoorlog, de twee meanders die nog steeds in het landschap aanwezig zijn kunnen terug ingeschakeld worden.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Handhaving en controle
Handhaving en controle van vergunningen, lozingen, verhardingen. Kortere opvolging van de uitvoer van de vergunningen en of ze op een correcte manier gebeuren, zodat boetes vermeden worden.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Groen Lint
Dat toegankelijk is voor alle mensen met meer diversiteit
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Een eenvoudige en effectieve bronmaatregel: gebruik van infiltratiebuizen (IT-buizen)
RW-rioleringen (RWA) die worden uitgevoerd of gerenoveerd kan me uitwerken met infiltratiebuizen, ook op private eigendommen.
Hierdoor wordt bij elke regenbui de grondwatertafel aangevuld samen met het vullen van RW-tanks. Met gewone buizen gaan de RW-tanks ook gevuld worden maar de overloop gaat naar de riolering en zo wordt waardevol regenwater onnodig afgevoerd in de openbare riolering. Nu nog bestaat 60% van het rioolwater uit regenwater. Dat willen we precies vermijden.
Deze infiltratiebuizen mogen niet te diep liggen wegens gevaar op ontwatering, wat zeker moet vermeden worden.
Als deze maatregelen zouden worden opgenomen in het hemelwaterplan van de gemeente(s) krijgt men gemakkelijker een positief saldo op het hemelwaterplan. Dit kan deels financieel terugkeren naar de meewerkende particulieren, bedrijven en landbouwers.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Sensibiliseren
o Een informatiegids of folder opstellen waar de aandachtspunten zijn in opgenomen voor afvoer van hemelwater en afvalwater + belang infiltratie & buffering + opsomming subsidiemogelijkheden.
o Zichtbaar maken op het terrein van bestaande problematieken
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Recreatief exploiteren van het traject
lees meerWateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Ontharden stimuleren
Stimuleer ontharding bij bedrijven en inwoners: zorg dat opritten en parkings aangelegd worden met waterdoorlatend materiaal. Voorzie eventueel een subsidie voor mensen die kiezen voor waterdoorlatend materiaal, of voorzie en subsidie voor mensen die harde grond vervangen door waterdoorlatende ondergrond.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Aansluiting van de woonwijken Barakken en de Herthoek op een rioolwaterzuiveringsinstallatie
Het afvalwater van de woningen van de Overheulestraat - Maalstraat en Wittemolenstraat - Dadizelestraat komt nu nog via grachten in de beek terecht. Het zou wenselijk zijn om deze woonwijken aan te sluiten op een rioolwaterzuiveringsinstallatie. Dit zal de kwaliteit van de beek zeker verbeteren en geurklachten sterk verminderen.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Meer aandacht voor het lozen van bemalingswater (bouwwerven)
Bronbemaling verlaagt het grondwaterniveau. Deze ingreep kan een negatieve impact hebben op fauna en flora en/of grondstabiliteit van de omgeving beïnvloeden, met soms grondverzakkingen tot gevolg.
Bij het kunstmatig verlagen van de grondwaterspiegel via een bronbemaling, ben je verplicht het opgepompte grondwater te laten infiltreren buiten de onttrekkingszone of te lozen op een riool voor regenwaterafvoer. Zo kan dit water terug de natuur in.
Als deze opties technisch niet mogelijk zijn, mag je het opgepompte water lozen op de openbare riolering. Hier moet je wel rekening houden met een kritische waarde van 10m³/u. Zolang dit debiet niet overschreden wordt, is een lozing op de riolering toegestaan. (bron: Aquafin)
Zeker nu we vaker met langdurende periodes van droogte geconfronteerd worden. Lijkt het aan de orde om zeker tijdens deze periodes nuttige toepassingen voor het beschikbare water op te leggen. Eventueel ook meer toezicht op de mogelijkheid tot infiltratie.
lees meer