Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
74
91
7
1
Deze ideeën werden reeds ingediend
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Plant bomen: waterpompen, lucht filters, recreatie, CO2 opname
Bossen zijn als pompen en sponzen: via evapotranspiratie pompen ze water op en dankzij hun wortels en beschermend bladerdek verhogen ze de infiltratie capaciteit van de bodem (Pena-Arancibia et al. (2019) Forests as 'spunges' and 'pumps'). Daarom stel ik voor dat we ook bomen planten in de omgeving. In plaats van de verharding van de RUP Mewaf site, is hier bijvoorbeeld plaats voor een bos (zie ook de afstromingslijnen op de onderstaande kaart: dit zal de buurtbewoners helpen). Verder geloof ik sterk dat de aanleg van meer groen en bos een positieve impact kan hebben op de ganse buurt (vb. Handson et al. (2016) The human Health and Social Benefits of Urban Forests), die gekenmerkt wordt door een erg klein oppervlakte aandeel in groen.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Wandelpad
Aanleggen van een wandelpad van begin tot einde met plaatsen met (water)recreatie en rustplaatsen/pick-nick-plaatsen onderweg zodat mensen terug meer fietsen, wandelen, ravotten, samen buiten komen
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Ontharden van de openbare ruimte
Door het ontharden van de openbare ruimte zorgen we er voor dat meer hemelwater kan infiltreren in de bodem.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Focussen om gerichter resultaten te boeken
Recent is in de pers aangegeven dat water door te veel overheid is geregeld.
Dringend focussen om gerichter resultaten te boeken naar beter en meer water.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Handhaving en controle
Handhaving en controle van vergunningen, lozingen, verhardingen. Kortere opvolging van de uitvoer van de vergunningen en of ze op een correcte manier gebeuren, zodat boetes vermeden worden.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Inzetten op projectkaders die innovatie en samenwerking stimuleren
Verder inzetten op projectkaders waar nieuwe samenwerkingsverbanden, innovaties, etc gedurende een bepaalde periode kunnen worden uitgetest. Dergelijke projectkaders zijn nodig om van te leren en zo de juiste beslissingen te nemen voor de toekomst.
Een mooi voorbeeld van dergelijk projectkader waarbinnen 8 ambassadeursprojecten zijn goedgekeurd, is de Oproep Proeftuinen Droogte (2019).
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Cascadevijvers in de bovenlopen: water én wandeling in natte en droge tijden
In de heuvelachtige bovenlopen van Heulebeek en Passendalebeek in Passendale, Zonnebeke, Moorslede en Beselare zijn veel valleitjes waar je water op kan houden mits het bouwen van dammen. Dit kunnen vijvers in cascade zijn. 's Winters kunnen ze overtollig water lang in de bovenloop houden, 's zomers kan de watervoorraad gebruikt worden voor landbouwdoeleinden. Tussendoor vullen ze het grondwater aan. Mits natuurvriendelijke oevers kunnen het leuke natuur- en wandelgebieden worden. Rietkragen kunnen het water ook verder zuiveren.
De voorwaarde is wel dat de paar grote bedrijven die 'aan de bron' van beide beken veel afvalwater lozen, het water verder zuiveren dan vandaag het geval is. Anders zullen het levenloze vijvers met veel algenbloei worden.
In de bovenloop van de Heulebeek was er minstens tot in de 18e eeuw een grote vijver, Loonsvijver genaamd. Die kan hersteld worden, dan heb je er nog een mooi verhaal bij.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Opportuniteiten benutten
Waar kleine maatregelen mogelijk zijn, verbreding van de beek bv. / waar ruimte is voor grootschalige maatregelen die opportuniteiten ook benutten. premies geven voor ontharding. iedereen aansluiten op rioleringsnet of individuele waterzuivering
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Een belangrijke en effectieve bronmaatregel: water ophouden via grachtenstelsels
systematisch de gewone (baan)grachten 'verkameren' of vertrappen, hetgeen een vertraagde afvoer betekent met een betere infiltratie tot gevolg. Dit werkt ook goed bij hellingen.
Baangrachten, maar ook alle andere grachten, spelen van oudsher een belangrijke rol inzake effectief waterbeheer.
Baangrachten werden vroeger weleens ‘ingebuisd’ door plaatsgebrek binnen het openbaar domein. En grachten waren soms ook open riolen geworden.
Dankzij de continue aanpak van de openbare rioleringen kunnen grachten weer ten volle hun rol waarmaken. En waar mogelijk kan men oude ‘ingebuisde’ of gedempte grachten terug openwerken.
Bij gebrek aan ruimte voor een open gracht kan men fietspaden, voetwegen en parkeerstroken voorzien van infiltrerende RW-afvoer. Hierbij zijn geen dure en tijdrovende onteigeningen nodig. Een kanttekening is dat infiltratiebuizen geen vertraagde afvoer hebben en dat ze bij te diepe ligging voor ontwatering kunnen zorgen, wat natuurlijk niet te bedoeling is
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Stopzetten van (illegaal) verhogen van weiland
Zelf woon ik niet direct aan de Heulebeek, doch bij hevige regen staan er ook soms stukken straat onder water; In de omgeving (elders ook) worden nog te vaak gronden opgehoogd, vaak illegaal. Hierdoor stroomt het regenwater snel en massaal af, naar de straten, en naar de riolen, met als gevolg wateroverlast en krijgt het water niet de kans in de bodem te sijpelen.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
strikte regulering bemesting percelen naast Heulebeek
Op vele plekken ligt er een vorm van landbouw langs de oevers van de Heulebeek (vnl. in Heule). Ik weet zelf niet voldoende over de vorm van landbouw die er uitgevoerd wordt, maar indien er sprake is van bemesting heeft dit een heel negatief effect op de waterkwaliteit. Wanneer er mest in de Heulebeek terecht komt, ontstaat eutrofiëring (vermesting), waardoor het voor zeer veel dier- en plantensoorten onmogelijk wordt om in de Heulebeek te leven. Idealiter moet er in het hele inzijgings- en afstroomgebied minder bemest worden en enkel met ruwe stalmest. Dit is vaak een bijna onmogelijke vraag aan agrariërs. Een zone langs de oever instellen waar niet bemest mag worden, zodat er minder mest door afspoeling in de beek terecht komt, is dan de beste oplossing.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Zorgen voor zuiver water
Door verder te investeren in rioleringsinfrastructuur kan de overheid zorgen voor de verdere zuivering van het afvalwater in het buitengebied. Op vandaag lozen nog heel wat woningen rechtstreeks in het oppervlaktewater. Deze lozingen moeten aangepakt worden.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Ontharden stimuleren
Stimuleer ontharding bij bedrijven en inwoners: zorg dat opritten en parkings aangelegd worden met waterdoorlatend materiaal. Voorzie eventueel een subsidie voor mensen die kiezen voor waterdoorlatend materiaal, of voorzie en subsidie voor mensen die harde grond vervangen door waterdoorlatende ondergrond.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Oeverzones aanleggen langs de Heulebeek
Decennialang heeft de mens waterlopen aangepast aan zijn eigen behoeften. Veel waterlopen zijn recht getrokken, verdiept, ingedijkt of opgestuwd. Dit werd bijvoorbeeld gedaan om valleigronden te draineren en overstromingen te vermijden. Vele waterlopen en valleien verloren zo hun natuurlijke karakter. Waar mogelijk proberen we deze natuurlijke toestand te herstellen en zo de watergebonden natuur meer kansen te bieden.
-Ze vormen voor dier en plant een natuurlijke verbinding tussen water en land;
-Ze voorkomen dat meststoffen, pesticiden en landbouwgrond rechtstreeks in de waterloop belanden;
-Ze versterken de oever op een natuurlijke manier;
-Ze brengen hengelaars en wandelaars bovendien dichter bij de rivier.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Meer aandacht voor het lozen van bemalingswater (bouwwerven)
Bronbemaling verlaagt het grondwaterniveau. Deze ingreep kan een negatieve impact hebben op fauna en flora en/of grondstabiliteit van de omgeving beïnvloeden, met soms grondverzakkingen tot gevolg.
Bij het kunstmatig verlagen van de grondwaterspiegel via een bronbemaling, ben je verplicht het opgepompte grondwater te laten infiltreren buiten de onttrekkingszone of te lozen op een riool voor regenwaterafvoer. Zo kan dit water terug de natuur in.
Als deze opties technisch niet mogelijk zijn, mag je het opgepompte water lozen op de openbare riolering. Hier moet je wel rekening houden met een kritische waarde van 10m³/u. Zolang dit debiet niet overschreden wordt, is een lozing op de riolering toegestaan. (bron: Aquafin)
Zeker nu we vaker met langdurende periodes van droogte geconfronteerd worden. Lijkt het aan de orde om zeker tijdens deze periodes nuttige toepassingen voor het beschikbare water op te leggen. Eventueel ook meer toezicht op de mogelijkheid tot infiltratie.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Berkenlaan onderhoud van de beek:
Nu draaien de bewoners op voor fouten uit het verleden van de overheid. Men zou dat ook kunnen doen via de beek zelf. Nu worden de bewoners "lastig" gevallen en die moeten opdraaien voor de oorspronkelijke keuze
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Een vernieuwende bronmaatregel: ‘vergrachten’ zonder onteigeningen
de 'vergrachting' kan men realiseren door een kunstmatige gracht uit te werken met aaneengeschakelde bakken. Hierin wordt het hemelwater afkomstig van de wegenis, de omgevende verhardingen en drainagestelsels gebufferd en geïnfiltreerd. Daarbovenop zorgt een intelligente overkapping voor een fietspad, voetpad of parkeerstroken. Hierbij is de bufferende capaciteit 5 x hoger dan de klassiek voorziene infiltratiebuis (diameter 500). Naast een doorgedreven buffering van ruim 1.500 l/m kan men ook nutsleidingen integreren in het systeem zodat een return wordt gerealiseerd wat o.a. de kostprijs vrij gunstig beïnvloedt. Deze bakken kunnen tevens fungeren als openbare regenwaterreservoirs die kunnen aangesproken worden bij langere droogteperiodes.
Sterke troeven:
• zonder ruimteverlies
• waarbij onteigeningen niet meer nodig zijn
• een hoog rendement, dankzij een schaalbare mix tussen buffering en infiltratie
• integratie van nutsleidingen
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
aangepast beheer
Door een gedifferentieerd beheer maaien en ruimen we minder grondig in natuur- en parkgebieden waardoor de waterloop daar wat ruwer wordt en er op deze locaties meer water in de vallei geborgen wordt. Hierdoor dalen de maximale waterpeilen in woon- en landbouwgebieden.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Wachtbekkens en andere watervertragende elementen moeten zoveel mogelijk opwaarts worden gebouwd
Wachtbekkens bouwen op de hoofdwaterloop in het midden van het stroomgebied, bv voor de Heulebeek thv Dadizele, aan de kerk in Ledegem, Moorsele op nog meer afwaarts hebben weinig effect.
De debieten die daar toekomen zijn bij zware buien groter dan de afvoercapaciteit van de waterloop en deze debieten komen toe met veel vertraging op zo'n afwaartse locatie en blijven soms dagen aanhouden. Een wacht bekken, zelfs al is het off-line, is nooit groot genoeg. Bij de hydraulische moddelering van Heulebeek moest ik vaststellen dat de berekende buffering afwaarts de kerk van Ledegem op het grondgebied Moorsele met een buffercapaciteit van 700.000m³ slechts een waterstandsvermindering thv de kerk had van een 10 cm. Ook afwaarts was er weinig effect, 20cm net na het wachtbekken gaande naar geen effect net voorbij Moorsele.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Initiatieven ondersteunen en begeleiden
Meewerken aan gunstig vergunningenbeleid. Een beleid die goede initiatieven helpt en ondersteunt, zodat gunstige projecten omtrent waterbeheersing en droogte vlotter tot stand kunnen komen. Private initiatieven kunnen van bovenuit ook ondersteund worden.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Vrijheid geven aan betrokkenen, eerder ondersteunen en faciliteren.
lees meerWateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Maak geleidelijk oplopende oevers
De oevers van de Heulebeek zijn nu op de meeste plaatsen die ik ken heel steil en recht. Door de oeverzone te verbreden en de oever zelf minder steil te maken, zal er minder wateroverlast zijn. Bovendien houden veel dieren en planten van de plas-dras situatie die op die manier langs de oevers ontstaat. Het ondiepe deel zal een goede plek zijn voor veel vissoorten.
lees meer
Wateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Recreatief exploiteren van het traject
lees meerWateroverlast, droogte of waterkwaliteit. Wat kan de overheid doen?
Voorbeeldfunctie ontharding openbaar domein
Bij heraanleg van openbaar domein per jaar een pilootproject realiseren voor ontharding en vergroening waarbij plaats gecreëerd wordt voor water – tijdelijke opvang van water op een waterplein. En duidelijk communiceren over de ontharding en waterdoorlatende verharding en het belang ervan.
lees meer